Zamki i ruiny zamków położone na skalistych wzgórzach, nazywane „Orlimi Gniazdami”, należą do największych atrakcji turystycznych Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Od dziesięcioleci przyciągają one miłośników historii oraz pasjonatów wędrówek. O tym pięknym regionie pisałem zarówno w moich książkach, jak i na mojej stronie internetowej. Ta strona zbiorcza ma na celu usystematyzowanie wszystkich moich wcześniejszych wpisów i zaoferowanie, poprzez liczne linki, możliwości głębszego zapoznania się z poszczególnymi obszarami.
Więcej szczegółów jak i fascynujące fotografie znajdują się w moich książkach o Jurze: Na Szlaku Orlich Gniazd. Tajemnice Jury Krakowsko-Częstochowskiej oraz Z plecakiem na szlaku. Wędrówka Szlakiem Orlich Gniazd
Klasztor Jasna Góra to najważniejsze sanktuarium maryjne w Polsce i zarazem jedno z najczęściej odwiedzanych centrów pielgrzymkowych w Europie. Dowiedz się więcej.
Zwiedzanie rozległego kompleksu zamkowego w Olsztynie może zająć trochę czasu. Warto jednak niespiesznie poznać ten teren. Świetne miejsce dla wspinaczy skałkowych! Dowiedz się więcej.
W górnym biegu Doliny Wiercicy leży malowniczo położona wieś Złoty Potok, często nazywana perłą północnej Jury. Dowiedz się więcej.
Zamek Bobolice wznosi się na stromym wapiennym wzgórzu, około 360 metrów nad poziomem morza. Dowiedz się więcej.
Zamek Ogrodzieniec został wzniesiony w XIV wieku za panowania Kazimierza Wielkiego i jest zarazem jednym z najważniejszych symboli Szlaku Orlich Gniazd. Dowiedz się więcej.
Zamek Pilcza w Smoleniu składa się z trzech podstawowych elementów. Całe założenie zamkowe otoczone jest rezerwatem leśnym. Dowiedz się więcej.
Zamek Rabsztyn wznosi się na wapiennym wzgórzu o wysokości 440 metrów, a jego ruiny, częściowo zrewitalizowane w ostatnich latach, należą do najbardziej malowniczych na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Dowiedz się więcej.
Zamek Pieskowa Skała od wieków przyciąga rzesze zwiedzających. Jego jasne mury harmonijnie współgrają z sąsiadującą Maczugą Herkulesa. Dowiedz się więcej.
Ojców to niezwykłe miejsce, bogate w zabytki architektury oraz osobliwości przyrodnicze. Można tu znaleźć relaks, jakiego rzadko się doświadcza. Dowiedz się więcej.
Z biegiem czasu nazwa szlaku została przeniesiona również na inne formy turystyki jurajskiej, jednak to właśnie szlak pieszy stanowi historyczny i ideowy rdzeń całego systemu ścieżek. Wyjątkowe połączenie krajobrazu, architektury obronnej oraz dobrze rozwiniętej infrastruktury zostało docenione w 2012 roku, kiedy to Szlak Orlich Gniazd otrzymał od Polskiej Organizacji Turystycznej certyfikat dla najlepszego produktu turystycznego Polski.
Już w okresie międzywojennym pojawił się pomysł utworzenia szlaku turystycznego, który łączyłby najważniejsze warownie jurajskie. Inicjatorem projektu był profesor Kazimierz Sosnowski – wybitny propagator turystyki – który w 1948 roku zaproponował trasę wiodącą przez najcenniejsze zamki Jury, nazywając je „Orlimi Gniazdami”.
Od tamtej pory liczący około 165 kilometrów Szlak Orlich Gniazd zachował swój zasadniczy przebieg i do dziś pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej znanych długodystansowych szlaków pieszych w Polsce.
Das Reisebuch "Auf der Route der Adlerhorste (Geheimnisse des Krakau-Tschenstochauer Jura)" erzählt die Geschichte der Burgen und ihrer Ruinen entlang der historischen Route, die in Südpolen zwischen Krakau und Tschenstochau verläuft.
Die meisten dieser Burgen wurden im 13. Jahrhundert errichtet und dienten der Verteidigung der Staatsgrenze. Ihre malerische Lage inmitten von Kalksteinfelsen machte sie einst schwer zugänglich.
In meinem Reisebuch „Mit dem Rucksack auf der Route der Adlerhorste“ (Geheimnisse des Krakau-Tschenstochauer Juras) beschreibe ich auch Orte, die nur zu Fuß erreichbar sind. Es ist eine Einladung, sich selbst auf den Weg zu machen.
Auf der rund 165 Kilometer langen Strecke durch den Krakau-Tschenstochauer Jura folge ich der historischen Burgenlinie zwischen Tschenstochau und Krakau. Mittelalterliche Festungen, markante Kalksteinformationen und weite Jurahochflächen prägen diese Landschaft, die seit Jahrhunderten Kultur- und Naturraum zugleich ist.
Das Buch verbindet das unmittelbare Erleben der Wanderung mit historischen Hintergründen, kulturellen Einordnungen und persönlichen Reflexionen. Es ist chronologisch aufgebaut, begleitet die Route Schritt für Schritt und beschreibt Sehenswürdigkeiten ebenso wie die Eindrücke unterwegs. Reich bebildert mit Fotografien lädt es dazu ein, diese besondere Wanderroute nicht nur zu lesen, sondern gedanklich mitzuwandern.
Klasztor Jasna Góra to najważniejsze sanktuarium maryjne w Polsce i zarazem jedno z najczęściej odwiedzanych centrów pielgrzymkowych w Europie. Co roku przybywają tu miliony wiernych, aby uczestniczyć w uroczystościach religijnych, rekolekcjach i spotkaniach modlitewnych. Ponadto klasztor pełnił ważne funkcje obronne. Najsłynniejszym epizodem w jego historii była bohaterska obrona podczas najazdu szwedzkiego w 1655 roku, który zapisał się w historii jako „potop szwedzki”. Wydarzenie to odbiło się szerokim echem w całym Królestwie Polskim i wpłynęło na dalszy przebieg wojny.
Od wieków klasztor dominuje w sylwetce Częstochowy i jest widoczny niemal z każdego punktu miasta. Niezmiennie przyciąga rzesze pielgrzymów i turystów, oferując dostęp do licznych obiektów udostępnionych do zwiedzania – mających nie tylko ogromne znaczenie religijne, ale także wyjątkową wartość historyczną.
Bazylika Jasnogórska, główna świątynia kompleksu klasztornego, charakteryzuje się bogatym zdobnictwem i jest miejscem najważniejszych uroczystości religijnych.
W Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej, będącej sercem jasnogórskiego sanktuarium, przechowywany jest Cudowny Obraz. Należy ona do najświętszych miejsc nie tylko w Polsce, ale i w całym Kościele katolickim. Każdego dnia przyciąga rzesze wiernych poszukujących duchowego wsparcia i modlitwy, a także pielgrzymów i gości z kraju i zagranicy.
W przeszłości klasztor na Jasnej Górze pełnił również funkcję twierdzy. Do dziś zachowały się niektóre obwarowania, w tym Bastion św. Rocha, jeden z czterech potężnych bastionów Twierdzy Jasnogórskiej. O funkcji tej świadczą także otaczające mury. Z tego powodu klasztor przez wielu jest zaliczany również do systemu obronnego Orlich Gniazd.
Punkt końcowy – będący zarazem punktem początkowym i docelowym – Szlaku Orlich Gniazd znajduje się u wlotu do Alei Henryka Sienkiewicza. Jej naturalnym przedłużeniem jest Aleja Najświętszej Maryi Panny. Aleja ta została wytyczona w pierwszej połowie XIX wieku i liczy około półtora kilometra długości. Stąd właśnie rozpoczyna się Szlak Orlich Gniazd, który opisuję w dalszej części.
Po opuszczeniu punktu początkowego szlak prowadzi przez Śródmieście Częstochowy, dynamiczne centrum z licznymi sklepami, restauracjami, kawiarniami oraz obiektami kulturalnymi i administracyjnymi. Do najważniejszych etapów należą Aleja Najświętszej Maryi Panny, Ratusz oraz Stary Rynek. Zarówno w centrum miasta, jak i na Starym Mieście znajdują się zabytkowe kościoły, kamienice i place, które tworzą wyjątkową atmosferę i przyciągają zarówno mieszkańców, jak i turystów.
Ważnym punktem na Szlaku Orlich Gniazd jest Aleja Najświętszej Maryi Panny – reprezentacyjna, główna arteria Częstochowy, która prowadzi pielgrzymów i turystów do klasztoru Jasna Góra. Aleja została wytyczona w latach 1818–1826 i liczy około półtora kilometra długości. Spacerując od klasztoru w kierunku Starego Rynku, mija się liczne kamienice, zabytkowe budowle i pomniki.
Ratusz to najbardziej reprezentacyjny gmach Muzeum Częstochowskiego. Mieści się tu stała wystawa „Częstochowa – spojrzenie w przeszłość”, która prowadzi zwiedzających przez historię miasta i regionu – od pradziejów, przez okres lokacji miasta i czas zaborów, aż po I wojnę światową i odzyskanie niepodległości.
Prezentowanych jest ponad tysiąc oryginalnych obiektów, w tym kości zwierząt z epoki lodowcowej, naczynia z epoki brązu, XIV-wieczny miecz, pas kontuszowy ze Słucka oraz dokumenty archiwalne, fotografie i pamiątki z Wystawy Przemysłu i Rolnictwa z 1909 roku. Prezentacja łączy klasyczne eksponaty z nowoczesnymi elementami multimedialnymi; dla dzieci przygotowano interaktywne stanowiska edukacyjne. Warto również odwiedzić wieżę ratuszową: roztacza się z niej panorama Częstochowy, uzupełniona o archiwalne fotografie miasta, które pozwalają na bezpośrednie porównanie z dzisiejszym widokiem.
Centralnym punktem Starego Miasta jest Stary Rynek, który przypomina o średniowiecznych początkach Częstochowy i stanowi ważny odcinek Szlaku Orlich Gniazd. Na rynku znajdują się niezwykłe, balansujące rzeźby Jerzego Kędziory, a także tablica informacyjna z wiadomościami o Szlaku Orlich Gniazd, jego historii i przebiegu. Naprzeciwko nowoczesnego Muzeum w Starym Ratuszu dopełnieniem wizerunku placu jest rzeźba wędrowca Częstocha, uważanego za legendarnego założyciela miasta.
Szlak Orlich Gniazd prowadzi dalej do ruin zamku w Olsztynie , które wznoszą się malowniczo na stromym wapiennym wzgórzu. Po drodze trasa wiedzie przez Góry Towarne oraz obok kościoła w Olsztynie. Kompleks zamkowy w Olsztynie jest rozległy, a jego zwiedzanie może zająć trochę czasu. Warto jednak niespiesznie poznać ten teren. Po zakończeniu zwiedzania dobrze jest na chwilę odpocząć na olsztyńskim rynku, zanim ruszy się w dalszą drogę.
Góry Towarne to malownicza grupa wapiennych wzgórz i skał. Wśród nich szczególnie wyróżniają się dwa ostańce: Towarna Duża, zwana też Dużą Granią, oraz niższa, ale równie urokliwa Towarna Mała. Ponadto do największych atrakcji należy Jaskinia Towarna, która wraz z Jaskinią Dzwonicą tworzy system jaskiniowy o długości 183 metrów. W okolicy znajdują się również mniejsze jaskinie.
Ruiny zamku w Olsztynie wznoszą się malowniczo na stromym wapiennym wzgórzu. Z dawnej warowni zachowały się fragmenty wszystkich pięciu części: dwóch podzamczy oraz zamku dolnego, średniego i górnego. Szczególnie charakterystyczna jest cylindryczna wieża główna o wysokości 35 metrów oraz Wieża Starościńska (zwana też Sołtysią), której mury osiągają imponującą grubość ponad czterech metrów. Wkomponowanie naturalnych form skalnych – w tym jaskiń krasowych i wapiennych skał – sprawia, że Olsztyn jest jednym z nielicznych tzw. zamków jaskiniowych w Europie. Świetne miejsce dla wspinaczy skałkowych!
Rynek w Olsztynie zachęca do odpoczynku przy fontannie lub w jednej z pobliskich kawiarni, będąc zarazem idealnym punktem wyjścia: stąd można dotrzeć nie tylko do ruin zamku, ale także na liczne szlaki piesze, rowerowe i wspinaczkowe wiodące wśród jurajskich skał. Szczególną atrakcją placu są oryginalne rzeźby – zwierzęta, buty czy klauni – częstochowskiego artysty Jerzego Kędziory, znanego z tzw. rzeźb balansujących, które można podziwiać również w innych polskich miastach.
Po opuszczeniu zamku w Olsztynie Szlak Orlich Gniazd prowadzi przez wieś Zrębice w kierunku Złotego Potoku. Ta malowniczo położona wieś leży w górnym biegu Doliny Wiercicy i jest często nazywana perłą północnej Jury. Słynie z historycznej hodowli pstrąga, zabytkowego pałacu i dworku, urokliwego rezerwatu przyrody „Parkowe” oraz kilku stawów, które nadają otoczeniu spokojną, niemal bajkową atmosferę. Kiedyś natknąłem się na trafne sformułowanie, że „tutaj legendy oddychają poezją i smakują pstrągiem” – trudno o lepsze podsumowanie tego miejsca.
W Zrębicach krzyżuje się wiele szlaków: czerwony Szlak Orlich Gniazd, niebieski Szlak Warowni Jurajskich, szlaki rowerowe, Szlak Architektury Drewnianej oraz lokalne dróżki św. Idziego. Miejscowość jest również doskonałym punktem wyjścia do rezerwatu przyrody Sokole Góry, znanego z licznych jaskiń i schronisk skalnych. W okolicy znajduje się ponadto wiele pomników przyrody, które podkreślają wyjątkowy krajobraz tego regionu. Modrzewiowy kościół św. Idziego w Zrębicach pochodzi z 1596 roku.
Szlak Orlich Gniazd prowadzi tylko obok części tutejszych atrakcji, dlatego pozostałe zebrałem w osobnym opisie. Złoty Potok ma długą i ciekawą historię i do dziś jest miejscem, które inspiruje poetów, malarzy, fotografów i podróżników. Podczas spaceru Doliną Wiercicy odkrywa się źródła, stawy i wapienne ostańce – przede wszystkim jednak wyczuwa się atmosferę romantycznego krajobrazu, o którym mówi się, że łatwiej opisać go wierszem niż zwykłymi słowami. Znajduje się tu m.in. Zespół Pałacowo-Parkowy z pałacem Raczyńskich i dworkiem Krasińskich.
Staw Amerykan to jedno z najbardziej znanych miejsc w Złotym Potoku. Pierwotnie nazywany był „Stawem Gorzkich Łez”, ponieważ Zygmunt Krasiński miał tu opłakiwać śmierć swojej malutkiej córeczki Elżbietki. Później Raczyńscy zmienili jego nazwę na „Amerykan” na cześć senatora ze Stanów Zjednoczonych, który dostarczył ikrę pstrąga tęczowego.
Dziś staw służy przede wszystkim rekreacji. Odbywają się tu zawody wędkarskie, festyny oraz imprezy takie jak „Święto Pstrąga” czy „Jurajskie Letnie Konferencje Filmowe”. Wzdłuż stawu przebiega również Szlak Orlich Gniazd.
Rezerwat przyrody obejmuje idylliczne odcinki Doliny Wiercicy z krystalicznie czystymi źródłami, urokliwymi stawami i imponującymi wapiennymi skałami. Zalicza się go do najpiękniejszych miejsc na całym Szlaku Orlich Gniazd, a zachwyt budzi zarówno tutejszy krajobraz, jak i cisza otaczającej go przyrody. Po opuszczeniu miejscowości Złoty Potok szlak turystyczny prowadzi przez rezerwat przyrody Parkowe, w którym znajdują się idealne do wspinaczki skały Diabelskie Mosty. Następnie Szlak Orlich Gniazd zmierza w kierunku ruin zamku Ostrężnik, malowniczo położonych na zalesionym wzgórzu.
Diabelskie Mosty to imponujące, sięgające 15 metrów wysokości wapienne ostańce, które poprzecinane są głębokimi szczelinami. Dawniej były one połączone drewnianymi kładkami, co dodatkowo podkreślało ich tajemniczy charakter. Skały te stanowią klasyczny przykład gór stołowych zbudowanych z odpornego na wietrzenie wapienia. W wyniku długotrwałych procesów geologicznych zostały one wypiętrzone i tworzą dziś jedno z najbardziej charakterystycznych wzniesień w jurajskim krajobrazie. Jednocześnie Diabelskie Mosty wyznaczają ostatni punkt Szlaku Orlich Gniazd w okolicach Złotego Potoku.
Zamek Ostrężnik został prawie całkowicie zniszczony i należy do najmniej zbadanych warowni na Jurze. Powstał prawdopodobnie w XIV wieku na zalesionym wzgórzu, w bezpośrednim sąsiedztwie naturalnej formacji skalnej. Do dziś zachowały się jedynie trudne do rozpoznania fragmenty murów, pozostałości wieży, elementy budynku mieszkalnego oraz odcinek muru obwodowego.
Wzgórze zamkowe wraz z ruinami znajduje się pod ochroną i tworzy rezerwat przyrody o powierzchni około czterech hektarów. Charakteryzuje się on szczególnym mikroklimatem, a jego krajobraz kształtują wapienne skały oraz gęsty drzewostan.
U podnóża ruin zamkowych znajduje się licząca około 90 metrów długości Jaskinia Ostrężnicka, która w przeszłości służyła jako naturalne lochy oraz zamkowe piwnice. Dziś jest ona dostępna dla zwiedzających, a dzięki niemal poziomemu układowi korytarzy jest stosunkowo łatwa do eksploracji.
Szlak Orlich Gniazd prowadzi dalej przez malownicze miejscowości gminy Niegowa. Okolica ta oferuje liczne szlaki rowerowe oraz doskonałe warunki do wspinaczki skałkowej. Stąd trasy turystyczne zmierzają w kierunku słynnych warowni w Mirowie oraz w Bobolicach.
W centrum miejscowości Niegowa dominuje typowa wiejska zabudowa, a otaczający krajobraz w pełni zachował swój wyraźny, jurajski charakter i niezmiennie przyciąga turystów. Doskonałym tego przykładem jest kościół św. Mikołaja. Ta wybudowana w XIV wieku z kamienia świątynia łączy w swojej strukturze architektonicznej elementy romańskie i gotyckie, które dopełnia późniejsze, barokowe wyposażenie wnętrza.
Malowniczo położony na wapiennym wzgórzu zamek w Mirowie przypomina swoją bryłą okręt wyrastający wprost ze skał. Spacer wokół potężnych murów pozwala nie tylko podziwiać charakterystyczną sylwetkę warowni, ale też cieszyć się rozległymi widokami na jurajski krajobraz. Warto całkowicie obejść zamek, aby z każdej perspektywy przyjrzeć się odrestaurowanym fragmentom murów i wieży oraz otaczającym go dumnie ostańcom.
Książka podróżnicza "Z plecakiem na szlaku. Wędrówka Szlakiem Orlich Gniazd" to relacja z pieszej wędrówki przez Jurę Krakowsko-Częstochowską – od Częstochowy po okolice Krakowa. Książka prowadzi czytelnika klasycznym przebiegiem Szlaku Orlich Gniazd, łącząc doświadczenie drogi z rzetelnym opisem historii, krajobrazu i kulturowego dziedzictwa regionu.
Książka nie jest typowym przewodnikiem ani dziennikiem podróży. To spokojna, uczciwa opowieść o wędrówce, w której zamki, doliny, skały i miejscowości pojawiają się w naturalnym rytmie marszu. Publikacja skierowana jest do wszystkich, którzy chcą poznać Jurę nie tylko jako trasę turystyczną, lecz jako przestrzeń realnego doświadczenia i wielowarstwowej historii.
Na liczącej około 165 kilometrów trasie przez Jurę Krakowsko-Częstochowską autor podąża historyczną linią warowni obronnych rozciągających się między Krakowem a Częstochową. Średniowieczne zamki, charakterystyczne formacje wapienne i rozległe jurajskie płaskowyże tworzą krajobraz, który od stuleci stanowi wyjątkową przestrzeń przenikania się kultury i natury.
Książka łączy bezpośrednie doświadczenie marszu z tłem historycznym, kontekstem kulturowym i osobistymi refleksjami. Układ chronologiczny pozwala towarzyszyć autorowi krok po kroku, opisując napotykane atrakcje oraz emocje towarzyszące tej wyjątkowej drodze.
Bogato ilustrowana fotografiami publikacja zaprasza do tego, by nie tylko czytać o tym wyjątkowym szlaku, ale wręcz wyruszyć w tę podróż myślami wraz z autorem.
Zamki w Mirowie i w Bobolicach leżą w odległości około trzech kilometrów od siebie. Łączą je dwie trasy: jedna wiodąca przez skaliste wzniesienie Grzędy Mirowskiej oraz wygodna ścieżka biegnąca wzdłuż drogi. Jednocześnie ten odcinek Szlaku Orlich Gniazd nazywany jest Traktem Królewskim.
Między Mirowem a Bobolicami ciągnie się malownicza formacja skalna Grzęda Mirowsko-Bobolicka. Ten liczący około dwóch kilometrów pas wapiennych skał i iglic to popularny rejon wspinaczkowy oraz atrakcyjny cel spacerów. Ścieżki biegną zarówno dolną częścią – pośród skał i jaskiń – jak i samym grzbietem, skąd otwierają się rozległe panoramy na jurajski krajobraz.
Zamek Bobolice wznosi się na stromym wapiennym wzgórzu, około 360 metrów nad poziomem morza. Z jego murów roztacza się rozległy widok na okolicę oraz na pobliski zamek Mirów. Należy do najbardziej znanych budowli na Szlaku Orlich Gniazd i wraz z Mirowem tworzy charakterystyczny duet jurajskich bliźniaków zamkowych.
Zwiedzanie zamku trwa zazwyczaj ponad godzinę – w zależności od indywidualnych zainteresowań. Wśród udostępnionych przestrzeni znajduje się kilkanaście pomieszczeń, w tym kaplica oraz sala rycerska. Wyposażono je w stylizowane meble, żyrandole, trofea łowieckie i broń. Na szczycie wieży znajduje się platforma widokowa, z której roztacza się daleka panorama na Jurę Krakowsko-Częstochowską oraz sąsiedni zamek Mirów.
Utworzony w 1957 roku na powierzchni około 45 hektarów Rezerwat przyrody Góra Zborów położony jest na obszarze Skał Kroczyckich. Oprócz samej Góry Zborów rezerwat obejmuje również wzniesienie Kołoczek. Występuje tu ponad 200 gatunków roślin, w tym wiele rzadkich i chronionych. Charakterystyczne dla tego miejsca murawy kserotermiczne wykształciły się na przestrzeni wieków dzięki działalności człowieka, w szczególności poprzez wypas zwierząt gospodarskich oraz zapobieganie zarastaniu terenu krzewami. Z tego względu krajobraz rezerwatu uznawany jest za klasyczny przykład krajobrazu kulturowego, który wymaga stałych zabiegów ochrony czynnej.
Skały Kroczyckie rozciągają się na zachód od Kroczyc, tworząc liczący kilka kilometrów pas wapiennych wzniesień, które układają się w charakterystyczny wachlarz. Obszar ten obejmuje kilka wyrazistych wzgórz, spośród których najwyższym jest wspomniana już Góra Zborów.
Te unikalne formacje skalne od pokoleń pobudzają wyobraźnię wędrowców i stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli jurajskiego krajobrazu. Skały Kroczyckie mają także ogromne znaczenie archeologiczne. Odkryto tutaj pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska oraz pradziejowe stanowiska archeologiczne, które dowodzą, że grupy ludzkie zamieszkiwały te okolice już w epoce paleolitu.
Góra Zborów to najwyższe wzniesienie Skał Kroczyckich, położone w samym sercu rezerwatu. Na jej szczycie wyraźnie odznacza się charakterystyczny ostaniec – Skała pod Słupem – na której w czasie II wojny światowej wzniesiono betonowy słup triangulacyjny, będący elementem niemieckiej sieci geodezyjnej.
Rezerwat przyrody Góra Zborów od lat pozostaje jednym z najważniejszych rejonów wspinaczkowych na całej Jurze. Wapienne ściany oferują drogi o skrajnie różnych stopniach trudności, dzięki czemu przyciągają zarówno osoby stawiające pierwsze kroki w skale, jak i doświadczonych sportowców. W okolicach Podlesic przez dekady kształtowały się kolejne pokolenia pasjonatów wspinaczki, co uczyniło ten region symbolem sportów pionowych w Polsce. Współcześnie uprawianie wspinaczki na terenie rezerwatu jest dozwolone, jednak podlega ścisłym regulacjom, których celem jest ochrona cennych muraw kserotermicznych oraz formacji skalnych. Pozwala to na zrównoważone pogodzenie pasji sportowej z ochroną przyrody i zachowanie unikalnego charakteru tego miejsca.
Dwujęzyczna niemiecko-polska książka podróżnicza opowiada o tajemnicach i historii zamków, warowni i ruin leżących na Szlaku Orlich Gniazd. To znakomity wybór dla wszystkich, którzy chcą połączyć pasję odkrywania uroków Jury Krakowsko-Częstochowskiej z naturalną nauką i doskonaleniem języka niemieckiego poprzez literaturę faktu. Równoległy układ tekstów sprawia, że książka staje się idealnym towarzyszem zarówno w podróży, jak i podczas wieczornej lektury.
Szlak Orlich Gniazd prowadzi dalej do zamku Bąkowiec w Morsku. W bliskim sąsiedztwie warowni znajduje się ośrodek wypoczynkowy „Morsko Plus”, otoczony lasami bukowymi i malowniczymi wapiennymi skałami.
Dalej, pomiędzy miejscowościami Piaseczno a Skarżyce, wznosi się monumentalny masyw skalny Okiennik Wielki. Dla mnie to właśnie skały Okiennik Wielki, Maczuga Herkulesa oraz Brama Krakowska stanowią prawdziwe symbole Jury. Wszystkie te ostańce, jak i wiele innych, opisałem szczegółowo zarówno na łamach moich stron internetowych, jak i w wydanych książkach.
Zamek Bąkowiec w Morsku znajduje się w rękach prywatnych i obecnie jest ogrodzony. Ruiny nie są dostępne do zwiedzania od wewnątrz, jednak można je w całości obejść wytyczoną ścieżką dydaktyczną. Trasa wokół zamku nie jest długa, ale pozwala na swobodne fotografowanie i obserwację obiektu z różnych perspektyw. Ze stoku narciarskiego roztacza się piękna panorama na okoliczne wzgórza oraz charakterystyczny jurajski krajobraz.
W pobliżu ruin zamku leży ośrodek wypoczynkowy „Morsko Plus”, otoczony lasami bukowymi i wapiennymi skałami. To spokojne miejsce sprzyja relaksowi i stanowi świetną bazę wypadową do odkrywania Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Na terenie ośrodka znajdują się m.in. odkryty basen z brodzikiem dla dzieci, plac zabaw, korty tenisowe, stok narciarski oraz centrum wellness. Szkoda tylko, że zimy w ostatnich latach bywają tu coraz łagodniejsze i często bezśnieżne. Goście mają również możliwość jazdy konnej, wspinaczki oraz pieszych wędrówek po okolicznych lasach i jurajskich skałach.
Najbardziej charakterystyczną skałą całego masywu jest Okiennik Wielki, wznoszący się na wysokość około 30 do 35 metrów. W górnej części tej formacji znajduje się imponujące, naturalne „okno” o wymiarach 7 × 5 metrów, które jest pozostałością po dawnej jaskini krasowej. Okiennik Wielki nie stoi jednak samotnie. W skład masywu wchodzi szereg mniejszych, lecz równie interesujących formacji skalnych, które tworzą zwartą i niezwykle malowniczą grupę ostańców.
Badania archeologiczne wskazują, że w XII–XIII wieku na szczycie Okiennika Wielkiego istniała drewniana warownia obronna otoczona wałem ziemnym. Skała z charakterystycznym oknem pełniła przy tym funkcję stołpu (donżonu). Dostęp do niej prowadził przez naturalny komin skalny, który został odpowiednio przystosowany do tego celu. Jeszcze w XIX wieku w okolicy widoczne były pozostałości murów, które dziś już nie istnieją. Miejsce to wiąże się również z licznymi legendami o zbójnikach, którzy mieli ukrywać swoje skarby w tutejszej jaskini.
Po opuszczeniu formacji skalnej „Okiennik Wielki” Szlak Orlich Gniazd prowadzi do kolejnej wielkiej atrakcji Jury – zamku Ogrodzieniec w Podzamczu. Po drodze warto zwiedzić Gród Królewski na Górze Birów, a następnie zaplanować sesję fotograficzną na wznoszącej się na 516 metrów n.p.m. Górze Janowskiego.
Na charakterystycznym, wznoszącym się na 461 m n.p.m. wzgórzu Birów zrekonstruowano dawny gród. Osadnictwo na tym terenie sięga epoki neolitu. Kolejne fazy rozwoju osady datowane są na czasy kultury łużyckiej, okres wpływów rzymskich oraz wczesne średniowiecze. Podczas badań archeologicznych odnaleziono tu liczne narzędzia z kamienia i poroża, fragmenty ceramiki, groty strzał oraz podkowy – przedmioty codziennego użytku, które świadczą o stałej obecności człowieka. Samo wzgórze skrywa w sobie również jaskinie, które przez tysiąclecia służyły za schronienie. Znaleziska wskazują, że miejsce to było zamieszkane już około 30 000 lat temu. W średniowieczu u podnóża góry istniała osada słowiańska wraz z cmentarzyskiem kurhanowym.
Wybudowany w XIV wieku za panowania króla Kazimierza Wielkiego zamek Ogrodzieniec to jeden z najważniejszych symboli Szlaku Orlich Gniazd. Wielokrotnie przebudowywany obiekt przekształcił się z warowni obronnej w imponującą rezydencję magnacką, do dziś świadcząc o kunszcie budowlanym dawnych epok. Zwiedzanie zamku, w zależności od tempa i indywidualnych zainteresowań, zajmuje od jednej do trzech godzin. Przed wejściem na dziedzińce warto najpierw obejść zamek dookoła, aby z bliska przyjrzeć się wapiennym ostańcom, które koncentrują się wokół wzgórza zamkowego i tworzą naturalne, monumentalne otoczenie tej dawnej twierdzy.
Góra Zamkowa, nazywana również Górą Janowskiego, jest otoczona pętlą Szlaku Orlich Gniazd, który wiedzie wokół ruin zamku Ogrodzieniec. Z wysokością 515,5 metra n.p.m. tutejsza Skała 504 (zwana też Czubatą) stanowi najwyższy punkt tego wzniesienia, będąc zarazem najwyższym szczytem całej Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Na wschód od wierzchołka ciągnie się potężna grań, z której wyrastają dwie najbardziej charakterystyczne skały Podzamcza: Mała i Wielka Cima. Te imponujące ostańce należą do najbardziej wyrazistych elementów krajobrazu wokół zamku i przyciągają zarówno rzesze turystów, jak i pasjonatów wspinaczki skałkowej.
Po opuszczeniu zamku Ogrodzieniec szlak prowadzi dalej do miasta Pilica. To urokliwe miasteczko, którego historia sięga daleko wstecz – prawa miejskie otrzymało bowiem już w XIV wieku.
Krótko potem szlak dociera do zamku Pilcza w Smoleniu. Całe założenie obronne otoczone jest rezerwatem przyrody. Dokładne początki powstania warowni nie są w pełni jasne. Ta średniowieczna twierdza, a właściwie jej odrestaurowane obecnie ruiny, składa się z trzech głównych członów.
Pomimo burzliwej przeszłości Pilica zachowała swój kameralny, spokojny charakter. Na szczególną uwagę zasługują klimatyczny rynek, zabytkowy zespół kościelno-klasztorny oraz ruiny pałacu otoczone starym parkiem krajobrazowym. Pilica to miejsce, w którym jurajska przyroda w naturalny sposób przeplata się z historią – idealne na krótkie wytchnienie podczas wędrówki Szlakiem Orlich Gniazd.
Ruiny zamku Pilcza wznoszą się dumnie na zalesionym, wapiennym wzgórzu. Warownia powstała prawdopodobnie w XIII wieku, została znacznie rozbudowana w wieku XV, a w drugiej połowie XVI wieku została opuszczona i z czasem zaczęła popadać w ruinę. Całe założenie dzieli się na trzy części: zamek górny z charakterystyczną cylindryczną wieżą, podzamcze zachodnie z budynkami mieszkalnymi i studnią oraz podzamcze wschodnie, które pełniło głównie funkcja obronne i gospodarcze.
Wzgórze zamkowe wraz z jego najbliższym otoczeniem od 1959 roku objęte jest ochroną jako rezerwat przyrody „Smoleń” o powierzchni ponad czterech hektarów. Chroni on unikalne formacje wapienne oraz naturalne lasy bukowe i grądowe. Wędrówka przez rezerwat doskonale łączy obcowanie z naturą i historią: jurajskie skały, starodrzew oraz leśne ścieżki tworzą naturalną scenerię dla ruin zamku Pilcza, podkreślając ich surowy, niemal pierwotny klimat.
Szlak Orlich Gniazd prowadzi dalej do zamku Bąkowiec w Morsku. W bliskim sąsiedztwie warowni znajduje się ośrodek wypoczynkowy „Morsko Plus”, otoczony lasami bukowymi i malowniczymi wapiennymi skałami.
Dalej, pomiędzy miejscowościami Piaseczno a Skarżyce, wznosi się monumentalny masyw skalny Okiennik Wielki. Dla mnie to właśnie skały Okiennik Wielki, Maczuga Herkulesa oraz Brama Krakowska stanowią prawdziwe symbole Jury. Wszystkie te ostańce, jak i wiele innych, opisałem szczegółowo zarówno na łamach moich stron internetowych, jak i w wydanych książkach.
Zamek Bąkowiec w Morsku znajduje się w rękach prywatnych i obecnie jest ogrodzony. Ruiny nie są dostępne do zwiedzania od wewnątrz, jednak można je w całości obejść wytyczoną ścieżką dydaktyczną. Trasa wokół zamku nie jest długa, ale pozwala na swobodne fotografowanie i obserwację obiektu z różnych perspektyw. Ze stoku narciarskiego roztacza się piękna panorama na okoliczne wzgórza oraz charakterystyczny jurajski krajobraz.
W pobliżu ruin zamku leży ośrodek wypoczynkowy „Morsko Plus”, otoczony lasami bukowymi i wapiennymi skałami. To spokojne miejsce sprzyja relaksowi i stanowi świetną bazę wypadową do odkrywania Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Na terenie ośrodka znajdują się m.in. odkryty basen z brodzikiem dla dzieci, plac zabaw, korty tenisowe, stok narciarski oraz centrum wellness. Szkoda tylko, że zimy w ostatnich latach bywają tu coraz łagodniejsze i często bezśnieżne. Goście mają również możliwość jazdy konnej, wspinaczki oraz pieszych wędrówek po okolicznych lasach i jurajskich skałach.
Najbardziej charakterystyczną skałą całego masywu jest Okiennik Wielki, wznoszący się na wysokość około 30 do 35 metrów. W górnej części tej formacji znajduje się imponujące, naturalne „okno” o wymiarach 7 × 5 metrów, które jest pozostałością po dawnej jaskini krasowej. Okiennik Wielki nie stoi jednak samotnie. W skład masywu wchodzi szereg mniejszych, lecz równie interesujących formacji skalnych, które tworzą zwartą i niezwykle malowniczą grupę ostańców.
Badania archeologiczne wskazują, że w XII–XIII wieku na szczycie Okiennika Wielkiego istniała drewniana warownia obronna otoczona wałem ziemnym. Skała z charakterystycznym oknem pełniła przy tym funkcję stołpu (donżonu). Dostęp do niej prowadził przez naturalny komin skalny, który został odpowiednio przystosowany do tego celu. Jeszcze w XIX wieku w okolicy widoczne były pozostałości murów, które dziś już nie istnieją. Miejsce to wiąże się również z licznymi legendami o zbójnikach, którzy mieli ukrywać swoje skarby w tutejszej jaskini.
Po opuszczeniu formacji skalnej „Okiennik Wielki” Szlak Orlich Gniazd prowadzi do kolejnej wielkiej atrakcji Jury – zamku Ogrodzieniec w Podzamczu. Po drodze warto zwiedzić Gród Królewski na Górze Birów, a następnie zaplanować sesję fotograficzną na wznoszącej się na 516 metrów n.p.m. Górze Janowskiego.
Na charakterystycznym, wznoszącym się na 461 m n.p.m. wzgórzu Birów zrekonstruowano dawny gród. Osadnictwo na tym terenie sięga epoki neolitu. Kolejne fazy rozwoju osady datowane są na czasy kultury łużyckiej, okres wpływów rzymskich oraz wczesne średniowiecze. Podczas badań archeologicznych odnaleziono tu liczne narzędzia z kamienia i poroża, fragmenty ceramiki, groty strzał oraz podkowy – przedmioty codziennego użytku, które świadczą o stałej obecności człowieka. Samo wzgórze skrywa w sobie również jaskinie, które przez tysiąclecia służyły za schronienie. Znaleziska wskazują, że miejsce to było zamieszkane już około 30 000 lat temu. W średniowieczu u podnóża góry istniała osada słowiańska wraz z cmentarzyskiem kurhanowym.
Wybudowany w XIV wieku za panowania króla Kazimierza Wielkiego zamek Ogrodzieniec to jeden z najważniejszych symboli Szlaku Orlich Gniazd. Wielokrotnie przebudowywany obiekt przekształcił się z warowni obronnej w imponującą rezydencję magnacką, do dziś świadcząc o kunszcie budowlanym dawnych epok. Zwiedzanie zamku, w zależności od tempa i indywidualnych zainteresowań, zajmuje od jednej do trzech godzin. Przed wejściem na dziedzińce warto najpierw obejść zamek dookoła, aby z bliska przyjrzeć się wapiennym ostańcom, które koncentrują się wokół wzgórza zamkowego i tworzą naturalne, monumentalne otoczenie tej dawnej twierdzy.
Góra Zamkowa, nazywana również Górą Janowskiego, jest otoczona pętlą Szlaku Orlich Gniazd, który wiedzie wokół ruin zamku Ogrodzieniec. Z wysokością 515,5 metra n.p.m. tutejsza Skała 504 (zwana też Czubatą) stanowi najwyższy punkt tego wzniesienia, będąc zarazem najwyższym szczytem całej Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Na wschód od wierzchołka ciągnie się potężna grań, z której wyrastają dwie najbardziej charakterystyczne skały Podzamcza: Mała i Wielka Cima. Te imponujące ostańce należą do najbardziej wyrazistych elementów krajobrazu wokół zamku i przyciągają zarówno rzesze turystów, jak i pasjonatów wspinaczki skałkowej.
Po opuszczeniu zamku Ogrodzieniec szlak prowadzi dalej do miasta Pilica. To urokliwe miasteczko, którego historia sięga daleko wstecz – prawa miejskie otrzymało bowiem już w XIV wieku.
Krótko potem szlak dociera do zamku Pilcza w Smoleniu. Całe założenie obronne otoczone jest rezerwatem przyrody. Dokładne początki powstania warowni nie są w pełni jasne. Ta średniowieczna twierdza, a właściwie jej odrestaurowane obecnie ruiny, składa się z trzech głównych członów.
Pomimo burzliwej przeszłości Pilica zachowała swój kameralny, spokojny charakter. Na szczególną uwagę zasługują klimatyczny rynek, zabytkowy zespół kościelno-klasztorny oraz ruiny pałacu otoczone starym parkiem krajobrazowym. Pilica to miejsce, w którym jurajska przyroda w naturalny sposób przeplata się z historią – idealne na krótkie wytchnienie podczas wędrówki Szlakiem Orlich Gniazd.
Ruiny zamku Pilcza wznoszą się dumnie na zalesionym, wapiennym wzgórzu. Warownia powstała prawdopodobnie w XIII wieku, została znacznie rozbudowana w wieku XV, a w drugiej połowie XVI wieku została opuszczona i z czasem zaczęła popadać w ruinę. Całe założenie dzieli się na trzy części: zamek górny z charakterystyczną cylindryczną wieżą, podzamcze zachodnie z budynkami mieszkalnymi i studnią oraz podzamcze wschodnie, które pełniło głównie funkcja obronne i gospodarcze.
Wzgórze zamkowe wraz z jego najbliższym otoczeniem od 1959 roku objęte jest ochroną jako rezerwat przyrody „Smoleń” o powierzchni ponad czterech hektarów. Chroni on unikalne formacje wapienne oraz naturalne lasy bukowe i grądowe. Wędrówka przez rezerwat doskonale łączy obcowanie z naturą i historią: jurajskie skały, starodrzew oraz leśne ścieżki tworzą naturalną scenerię dla ruin zamku Pilcza, podkreślając ich surowy, niemal pierwotny klimat.
Dolina Prądnika przecina Sułoszowę, a w jej obrębie leży osada Pieskowa Skała. To właśnie tutaj swój początek bierze Ojcowski Park Narodowy.
Szlak Orlich Gniazd prowadzi do zamku Pieskowa Skała. Niezbyt daleko od zamku, lecz nieco poza samym szlakiem, znajduje się wyjątkowa osobliwość: warta zobaczenia Maczuga Herkulesa. W dalszej kolejności ścieżka wędrowna prowadzi do pustelni błogosławionej Salomei i zmierza dalej w kierunku Ojcowa.
Ojcowski Park Narodowy (OPN) z powierzchnią 2145 hektarów jest najmniejszym parkiem narodowym w Polsce. Leży zaledwie około 15 km na północ od Krakowa i obejmuje doliny rzek Prądnik i Sąspówka wraz z przyległymi terenami Płaskowyżu Ojcowskiego. Podłoże geologiczne z wapienia jurajskiego, powstałe około 150 milionów lat temu, uformowało malowniczy krajobraz pełen wąwozów i charakterystycznych ostańców skalnych.
Najgłębsze doliny osiągają do 120 metrów głębokości, a na terenie całego parku znajduje się około 700 jaskiń. Do najczęściej odwiedzanych należą Jaskinia Łokietka o długości 320 metrów oraz Jaskinia Ciemna – obie są udostępnione dla ruchu turystycznego. Park jest ponadto ostoją dla licznych gatunków zwierząt, w tym 19 gatunkowych nietoperzy, które zimują w tutejszych jaskiniach. Podczas wędrówki przez park można podziwiać zarówno cenne zabytki architektury, jak i spektakularne formacje skalne, wśród których wyróżniają się Brama Krakowska, Igła Deotymy czy skała Rękawica. Najstarsze ślady obecności człowieka w tych rejonach pochodzą sprzed 120 000 lat. Sprawia to, że park jest wyjątkowy nie tylko pod względem przyrodniczym, ale i archeologicznym. Ojcowski Park Narodowy to miejsce, gdzie historia i natura stapiają się w jedną spójną całość, dostarczając odwiedzającym niezapomnianych wrażeń.
Zamek Pieskowa Skała od stuleci przyciąga rzesze turystów. Po II wojnie światowej został upaństwowiony i poddany kompleksowej renowacji, dzięki której przywrócono mu jego wspaniały renesansowy charakter. W ten sposób warownia łączy historyczną rangę z atrakcyjnością turystyczną. Jej jasne mury harmonijnie wpisują się w wapienne skały Doliny Prądnika, sąsiadując bezpośrednio ze słynną Maczugą Herkulesa. Na terenie zamku regularnie odbywają się imprezy plenerowe, wystawy czasowe oraz warsztaty kreatywne.
U stóp zamku wznosi się najbardziej rozpoznawalna skała Jury Krakowsko-Częstochowskiej, czyli Maczuga Herkulesa. Ten wysoki na około 25 metrów ostaniec wapienny zawdzięcza swoją nazwę charakterystycznemu kształtowi, który przypomina odwróconą maczugę: u góry jest masywny, a ku dołowi wyraźnie się zwęża. Jego sylwetka to efekt wielowiekowych procesów erozyjnych. Na szczycie skały znajduje się żelazny krzyż, który umieszczono tam w 1933 roku po pierwszym udanym zdobyciu ostańca.
Maczuga Herkulesa od zawsze działała na ludzką wyobraźnię i jest owiana licznymi legendami. Według jednego z podań, pierwotnie nazywano ją Sokolą Skałą, ponieważ uwięziony na niej młody sokół został uratowany przez miejscowego kmiecia, co ocaliło chłopu życie. Inna opowieść łączy powstanie skały z ukaraniem niewiernej żony z rodu Szafrańców. Przez wiele lat ostaniec był popularnym celem wspinaczkowym, jednak obecnie obowiązuje tu całkowity zakaz wspinaczki. Skała należy do najczęściej fotografowanych motywów w Ojcowskim Parku Narodowym. Widok zamku górującego nad Maczugą Herkulesa stał się wizytówką całego regionu jurajskiego i jest uznawany za jedno z najpiękniejszych połączeń natury i architektury w Polsce.
Po zwiedzeniu zamku Pieskowa Skała szlak prowadzi dalej przez tereny Ojcowskiego Parku Narodowego. Kolejnym punktem na trasie jest Pustelnia błogosławionej Salomei, za którą coraz bliższa staje się bajkowa wieś Ojców. Po drodze czeka wiele ciekawych miejsc do odkrycia, takich jak Kaplica na Wodzie czy niezwykły Dom z drzewem – „Przystanek”. W samym sercu parku narodowego wznoszą się malownicze ruiny zamku w Ojcowie.
Malowniczo położona Pustelnia błogosławionej Salomei w Grodzisku przyciąga pielgrzymów, turystów oraz miłośników historii. Od 2016 roku teren ten jest poddawany systematycznym badaniom archeologicznym. W ich wyniku odsłonięto relikty dawnej architektury, kości zwierzęce oraz liczne artefakty, które datuje się na drugą połowę XIII i początek XIV wieku. Pustelnia to wyjątkowe miejsce ciszy i duchowej refleksji, wtopione w niezwykły krajobraz, gdzie historia naturalnie przeplata się z legendami.
Kaplica św. Józefa Rzemieślnika, powszechnie znana jako Kaplica „Na Wodzie”, powstała w 1901 roku w wyniku przebudowy dawnych zakładów wodoleczniczych w obiekt sakralny.
Pomiędzy Kaplicą „Na Wodzie” a zamkiem Ojców znajduje się tak zwany „Dom z drzewem”, stanowiący jeden z najbardziej osobliwych przykładów drewnianej architektury uzdrowiskowej. Został wzniesiony w 1930 roku jako poczekalnia dla kuracjuszy i turystów, znana pod nazwą „Przystanek”. Najbardziej charakterystyczną cechą tego budynku jest żywe drzewo, które rośnie bezpośrednio przez konstrukcję dachu.
Malowniczo położone w Dolinie Prądnika ruiny zamku w Ojcowie, znanego również jako Zamek Kazimierzowski, dumnie górują nad całą okolicą. Miejsce to niezmiennie fascynuje bogatą historią oraz rozciągającym się stąd widokiem. Imponujące fragmenty murów obronnych, wieża bramna oraz pozostałości budynków mieszkalnych tworzą spójną scenerię wtopioną w jurajskie skały. Zamek jest dostępny dla zwiedzających przez cały rok, a w wieży bramnej mieści się niewielka ekspozycja historyczna.
W ten sposób szlak prowadzący przez Ojcowski Park Narodowy doprowadził nas do samej miejscowości Ojców. Zanim ruszy się w dalszą drogę, warto zatrzymać się tutaj na dłuższą chwilę, poznać specyficzną architekturę tego miejsca, udać się na spacer wzdłuż Doliny Prądnika lub spróbować słynnego pstrąga, który jest kulinarną wizytówką Ojcowa.
Ojców to niezwykła miejscowość, bogata w zabytki architektury oraz osobliwości przyrodnicze. W drugiej połowie XIX wieku wieś przekształciła się w popularne uzdrowisko. Architektura dawnego kurortu wyróżnia się przede wszystkim umiejętnym wykorzystaniem drewna oraz dążeniem do harmonii z otaczającym krajobrazem. Z powodu drewnianej zabudowy, regionalnych przysmaków oraz wszechobecnej natury – z pełnymi jaskiń skałami i cicho szemrzącym potokiem – wciąż można tu odnaleźć spokój, jakiego rzadko doświadcza się gdzie indziej.
Prądnik płynący przez Ojców to nie tylko jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli parku narodowego, ale także kluczowy element lokalnej hodowli pstrąga w Dolinie Prądnika, która może poszczycić się długą i interesującą historią. Pstrąg od dziesięcioleci wpisuje się w krajobraz oraz lokalną tradycję kulinarną Ojcowa. Dziś można tu skosztować pstrąga potokowego, który jest hodowany w czystej, źródlanej wodzie bez użycia chemii czy sztucznych dodatków – w pełnej zgodzie z naturą i według dawnych metod.
Brama Krakowska to jedna z najbardziej znanych formacji skalnych w Ojcowskim Parku Narodowym. Tworzą ją dwa wapienne ostańce o wysokości około 15 do 20 metrów, stojące bezpośrednio przy Szlaku Orlich Gniazd biegnącym przez Dolinę Prądnika. Ta naturalna „brama” powstała w wyniku długotrwałych procesów erozji wodnej i krasowej. Nazwa „Brama Krakowska” nawiązuje do dawnego szlaku handlowego, który łączył Kraków ze Śląskiem i prowadził właśnie dnem Doliny Prądnika.
Po odkryciu piękna Bramy Krakowskiej szlak prowadzi dalej w kierunku Krakowa. Trasa wiedzie przez malownicze Dolinki Krakowskie, gdzie nieco na uboczu wznosi się renesansowy zamek Korzkiew. Następnie mijamy krakowskie przedmieścia, aż w końcu docieramy do punktu końcowego całej trasy, jakim jest Krowodrza Górka. Stąd otwiera się idealna okazja, by zwiedzić dawną stolicę, piękne miasto Kraków oraz wznoszący się nad nim królewski Zamek na Wawelu.
Za Bramą Krakowską rozpoczyna się wyjątkowy region fizjograficzny: Dolinki Krakowskie. Składa się on z kilku urokliwych dolin, z których największa jest Dolina Prądnika o długości ponad 30 kilometrów. W tym rejonie wapienne ostańce tworzą najbardziej fantazyjne kształty. Do tego obszaru należy również malownicza Dolina Korzkiewki. Zamek Korzkiew nie leży wprawdzie bezpośrednio na głównym Szlaku Orlich Gniazd, jednak wznosi się na wzgórzu w Dolinie Korzkiewki i tworzy scenerię idealną do wędrówek, pikników oraz fotografii krajobrazowej.
Punkt końcowy Szlaku Orlich Gniazd jest symbolizowany przez czerwone koło z białą obwódką. O drugim końcu tej trasy wspominałem już na samym początku – znajduje się on u stóp Jasnej Góry w Częstochowie. Na Krowodrzej Górce kończy się niesamowicie satysfakcjonująca wędrówka przez całą Jurę wzdłuż wyznaczonego w 1950 roku Szlaku Orlich Gniazd. Bywały momenty, kiedy plecak stawał się naprawdę ciężki, nogi odmawiały posłuszeństwa, a pot lał się po plecach. Ale było warto!
Kraków ze swoim najsłynniejszym symbolem, Wawelem, to absolutne serce polskiej historii i kultury. Dawna stolica królów łączy w sobie średniowieczny urok, wspaniałą architekturę rezydencjonalną oraz niezwykle żywą atmosferę.
Przez ponad 500 lat Wawel był oficjalną siedzibą polskich władców. Dziś Zamek Królewski mieści imponujące muzea z komnatami królewskimi, bogatymi zbiorami sztuki oraz słynną na całym świecie kolekcją historycznych arrasów.
©